Ekimde Ortak Yazılı Sınav Sistemi tanıtılırken yapay zekâ için “şimdilik planda” demiştim. 14 Kasım 2026’da plan yönetmeliğe girdi. Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde yapılan değişiklik o gün Resmî Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğe girdi.
Yapay zekâyla ilgili cümle kısa: Bakanlığın uygun gördüğü yapay zekâ araçları, soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek ve bu süreçlerin etkinliğini artırmak amacıyla kullanılabilecek. Ayrıca ölçme ve değerlendirme, Bakanlığın uygun gördüğü dijital sistemlerle kısmen ya da tamamen elektronik ortamda yapılabilecek.
Haberlerde olmayan şeyler de var. Hangi araçların “uygun” sayılacağı, bunları kimin, nasıl denetleyeceği, bir öğrencinin kâğıdını yapay zekâ okursa itirazın nasıl işleyeceği yazmıyor. Yönetmelik bir izin veriyor; uygulamanın ayrıntısını henüz görmedik.
Velinin daha çok soracağı maddeler
Aynı değişiklikte yapay zekâdan daha çok konuşulacak hükümler var. Okul öncesinde ve ilkokulda “herhangi bir ad altında” sınav yapılamayacak; bu kademelerde çocuğun gelişimi süreç içinde izlenecek. Sonuçlar öğrenciler, sınıflar, okullar ya da iller arasında sıralama ve karşılaştırma için kullanılamayacak. Ülke genelinde hangi sınıf ve derslerde ortak sınav yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek; Bakanlığın ortak yapmadığı sınavlar okul genelinde ortak yazılı olacak. Türkçe, edebiyat ve yabancı dil sınavları dinleme, konuşma, okuma ve yazmayı ölçecek şekilde yazılı ve uygulamalı yapılacak.
Bir öğretmen gözüyle bakınca yapay zekâ maddesi yük azaltabilir. Benzer soruları çoğaltmak, bir cevap anahtarını hazırlamak, yüzlerce kâğıtta aynı hatayı aramak tam da bu araçların iyi yaptığı işler. Ama değerlendirme kısmı daha hassas. Model kendinden emin yanılabiliyor; açık uçlu bir cevaba düşük not verdiğinde gerekçeyi bir insanın görebilmesi gerekir. Yeni EBA’daki asistan için sorduğum sorular (ne kaydediliyor, ne kadar saklanıyor, kim görüyor) burada da geçerli.
Okullardaki yapay zekâ politikası bu yıl adım adım ilerliyor. Bu adım, en azından yasal zemini netleştirdi. Gerisi uygulamanın ayrıntılarında.