Ata ile Cez’in Serüvenleri

Yapay zekâyı çocuklara anlatan yeni kitabım üzerinde çalışıyorum. Kahramanı on yaşındaki Ata, yol arkadaşı da küçük bir robot: Cez.

Ata ortaokula yeni başladı. Doğum gününde abisi eve vızıldayan bir kutuyla geldi. Kutunun içinden, akşamları kendi elleriyle toparladığı küçük bir robot çıktı. Cez çok şey biliyor ama her şeyi değil; bazen yanlışı da doğru gibi, kendinden emin bir sesle söylüyor. Ata bir okul yılı boyunca ona ne zaman güveneceğini, ne zaman kendi kafasını kullanacağını öğreniyor.

Bir de çözülmeyi bekleyen bir sır var: Cez’in kutusunda neden CEZ-12 yazıyor?

Kitabın kahramanları

  • Ata: 10 yaşında, 5. sınıfta. Meraklı, biraz aceleci, kestirmeden gitmeyi seviyor.
  • Cez: Masa üstü küçük bir robot. Çok okumuş, çabuk cevap veriyor ama kısa konuşmayı bilmiyor. Hissetmiyor, bunu da saklamıyor.
  • Abisi: Cez’i yapan, Ata’ya ilk kuralı koyan abi: “Cez’le evde bir büyük varken konuş.”
  • Ayaz: Ata’nın sıra arkadaşı. Her şeye “Kaynağın ne?” diye sorar.
  • Babaanne: Odunpazarı’nda oturuyor, Nasreddin Hoca fıkralarına bayılıyor. Telefonda kolay kolay kandırılmıyor.

Hikâye Eskişehir’de geçiyor

Porsuk’un nereye döküldüğünü okul kütüphanesindeki yırtık kapaklı bir atlasta arayan, Odunpazarı’nın karlı sokaklarında babaannesine met helvası taşıyan, martta Adalar’da karda dondurma yiyen bir çocuğun hikâyesi bu. Hikâye Eskişehir’de geçiyor ama her şehirden çocuk kendini Ata’da bulacak.

Kitap çocuklara ne anlatıyor?

Her bölüm küçük bir macera ve bir derstir. İlk kitapta olduğu gibi, her bölüm Ata’nın defterine yazdığı bir “Cebe koy” notuyla biter.

  • Yapay zekâ bilmediğini de bildiği gibi anlatabilir. Önemli bilgi ikinci bir yerden doğrulanır.
  • Ödevin amacı kâğıt değil, kafadır. Yapay zekâya “Cevabı verme, öğret” denir.
  • İyi soru, iyi cevap getirir.
  • Ad, adres, okul, şifre ve fotoğraf hiçbir sohbet kutusuna yazılmaz.
  • Sesler ve fotoğraflar taklit edilebilir. Acele, korku ve “kimseye söyleme” bir aradaysa durulur, kapatılır, geri aranır.
  • Her makinenin arkasında onu düşünen bir insan vardır.

Kimler için?

9–12 yaş arası çocuklar için yazıyorum. Kitap tek başına okunabilir; bir veliyle ya da öğretmenle birlikte okumak için de uygun. Her bölüm bir akşamlık. Kitabın sonuna veliler ve öğretmenler için her bölümden bir konuşma sorusu ekliyorum.

Çizimler yapay zekâyla değil, elle yapılıyor.

Ne zaman çıkacak?

Kitap hâlâ yazılıyor. Çıkış tarihi belli olunca bu sayfada duyuracağım. İlk kitap gibi bu da ücretsiz olacak. Çıktığında ilk haberi bülten okurları alacak.