Sohbet robotuna yazdıklarımızın bir kısmını hiç yazmamamız gerekirdi. Tahlil sonucunu yorumlatmak, avukattan gelen yazıyı sadeleştirmek, bir dilekçeyi düzelttirmek için metni olduğu gibi kopyalayıp yapıştırıyoruz. Kimse kötü niyetle yapmıyor, pratik geliyor. Ama o metinde adınız, adresiniz, bazen bir sağlık raporunuz duruyor.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), 24 Kasım 2025’te tam bu konuda bir rehber yayımladı: “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)”. Bağlayıcı bir yönetmelik değil, tavsiye belgesi. Yine de bireylere ve şirketlere neyin doğru kabul edildiğini göstermesi açısından okunmaya değer.
Bireylere yönelik kısım kısa:
- Ad, adres, telefon, kimlik bilgisi gibi sizi doğrudan ya da dolaylı tanıtan bilgileri girmeyin.
- Başkalarının verilerini paylaşmayın.
- Sağlık, finans ve hukuki süreçlere ilişkin hassas bilgileri bu sistemlerle paylaşmayın.
- Mümkünse anonimleştirilmiş, genel ifadeler kullanın.
- Gizlilik politikalarını okuyun, gizlilik ayarlarınızı gözden geçirin.
Rehber, bu sistemlerin yanlış, taraflı ya da yanıltıcı çıktılar üretebileceğini de ayrıca hatırlatıyor. Velilere ayrılmış bir bölüm de var. Platformun yaşa uygunluğuna, kullanım koşullarına ve içerik filtrelerine bakılması, çocukların tam adını, okulunu, adresini paylaşmaması, derin sahte (deepfake) riskleri ve etik kullanım konusunda bilgilendirilmesi, kullanım süresine sınır konması öneriliyor. Gerçeklik algısının zayıflaması ya da bağımlılık gibi duygusal etkilere karşı dikkatli olunması, gerekirse uzman desteği alınması da tavsiyeler arasında. Bu bölümü okumak bir veli için beş dakikalık iş.
Şirketler için
İşletmelere verilen ana mesaj şu: Yapay zekâ sisteminin herhangi bir aşamasında kişisel veri işleniyorsa 6698 sayılı Kanun devrede. Rehber, girdide kişisel veri olmasa bile çıktının kişisel veri içerebileceğini de not ediyor. Müşteriyle bir sohbet robotu konuşuyorsa, müşterinin bunu açıkça bilmesi gerekiyor.
İki ayrıntı da hukukçuların hoşuna gidecek türden. Kimin veri sorumlusu, kimin veri işleyen olduğu sözleşmede ne yazdığına göre değil, tarafların fiilen neyi kontrol ettiğine ve karar yetkisine göre belirleniyor. Açık rıza ise başka bir hukuki sebep varken istenmemeli. İnternette herkese açık duran veriler de yalnızca “zaten alenileşmiş” denerek serbestçe kullanılamıyor; rehber burada meşru menfaat için iki aşamalı bir değerlendirme istiyor.
Yurt dışına veri aktarımı bölümü de pek çok şirketi ilgilendirecek. Popüler yapay zekâ hizmetlerinin çoğu yurt dışındaki sunucularda çalıştığı için kişisel veriyi bu araçlara yüklemek aktarım kurallarını gündeme getiriyor. Rehber Kanun’daki sırayı hatırlatıyor: önce yeterlilik kararı, sonra standart sözleşme gibi güvenceler, en son istisnalar. Güvenlik tarafında çok faktörlü kimlik doğrulama, yama yönetimi ve sisteme zararlı komut sokma girişimlerine karşı test gibi önlemler sayılıyor.
dipro.ai’de şirketlerle konuşurken yasakların pek tutmadığını, açık yazılmış kuralların ise tuttuğunu sık görüyoruz. İki sayfalık bir şirket içi yapay zekâ kullanım kuralı yazmak isteyen biri bu rehberi başlangıç malzemesi olarak rahatlıkla kullanabilir.