# Herkes Ghibli karakteri oldu, telif sorusu ortada kaldı

Yazar: İbrahim Deniz Sönmez  
Kategori: Gündelik hayat  
Olay tarihi: 28 Mart 2025 (2025-03-28)  
Olay: ChatGPT'nin görsel üretim özelliğiyle yayılan Ghibli akımı telif tartışmasını alevlendirdi  
Adres: https://ibrahimdenizsonmez.com/yazilar/ghibli-akimi-ve-telif-sorusu/

> ChatGPT'nin yeni görsel aracıyla sosyal medya Ghibli tarzı resimlerle doldu. Eğlencenin arkasında telif davaları ve fotoğraflarımızın nereye gittiği sorusu var.

Mart sonunda sosyal medyaya bakan herkes aynı şeyi gördü: yumuşak renkler, iri gözler, pastel bir gökyüzü. Düğün fotoğrafları, kedi resimleri, hatta dünya liderleri Japon animasyon stüdyosu Studio Ghibli'nin filmlerinden çıkmış gibi görünüyordu. Bu akımın kaynağı, OpenAI'ın 25 Mart 2025'te ChatGPT'ye eklediği “4o Image Generation” adlı görsel üretim özelliğiydi. OpenAI'ın duyurusuna göre özellik ücretsiz kullanıcılar dâhil herkese açılmaya başlayacaktı ve üretilen her görsele, onun GPT-4o'dan çıktığını gösteren C2PA meta verisi ekleniyordu.

DonanımHaber'in 28 Mart 2025 tarihli haberine göre ise özellik o tarihte henüz ücretsiz kullanıcılara ulaşmamıştı, ama ücretli kullanıcılar bir fotoğraf ya da kısa bir tarifle Ghibli tarzı görseller üretmeye başlamıştı bile. Elon Musk'tan Yüzüklerin Efendisi karakterlerine kadar herkes bu tarza çevrildi. OpenAI'ın CEO'su Sam Altman da profil fotoğrafını Ghibli tarzı bir görselle değiştirdi. Akım yalnız Ghibli'yle sınırlı kalmadı; Simpsonlar, South Park, Rick and Morty tarzları da denendi. Studio Ghibli ise o güne kadar akım hakkında açıklama yapmamıştı.

## Tarzın telifi

Eğlencenin hemen arkasından gelen soru şuydu: Bir model, bir stüdyonun yıllar içinde oluşan çizim dilini nasıl bu kadar iyi taklit edebiliyor? Haberde hatırlatıldığı üzere araç, örnek bir görsel verilmeden, yalnızca yazılı tariften bir tarzı taklit edebiliyor. Bu da modelin eğitim verisinde telifli eserlerin bulunup bulunmadığı tartışmasını yeniden alevlendirdi. The New York Times ve bazı yayıncılar, eserlerinin izinsiz ve karşılıksız biçimde model eğitiminde kullanıldığı iddiasıyla OpenAI'a dava açmış durumda. Benzer davalar Meta ve Midjourney'ye karşı da açıldı.

OpenAI'ın kuralı ilginç bir çizgi çekiyor. Habere göre ChatGPT, hayattaki tek tek sanatçıların tarzını taklit etme isteklerini reddediyor, ama daha geniş “stüdyo tarzları”na izin veriyor. Ghibli bir stüdyo; kurucularından Hayao Miyazaki ise yıllar önce kendisine gösterilen yapay zekâ üretimi bir animasyon denemesi karşısında bu teknolojiyi işine asla dâhil etmek istemeyeceğini söylemişti.

Bu tartışmanın hukuki cevabı mahkemelerde yıllar sürebilir. Bizim gündelik hayatımızı ilgilendiren iki daha yakın mesele var. Birincisi, yüklediğimiz fotoğraflar. Çocuğunuzun, annenizin, misafirlerinizin yüzünü bir uygulamaya verirken o fotoğrafın nerede saklanacağını ve nasıl kullanılabileceğini çoğumuz okumuyoruz. İkincisi işletmeler için: Bir kafenin menüsünde ya da bir firmanın reklamında “şu ünlü stüdyonun tarzında” bir görsel kullanmak, eğlenceli bir paylaşımdan farklı bir risk taşıyor. Telifin nerede başlayıp bittiği netleşene kadar ticari işlerde dikkatli olmakta fayda var.

Bir de şunu not edeyim. Bu akım, yapay zekâ görsellerinin ne kadar hızlı yayıldığını gösterdi. Aynı araçla gerçek gibi görünen ama hiç yaşanmamış sahneler de üretilebiliyor; pastel renkli bir Ghibli karesini kimse gerçek sanmaz, ama fotoğraf gerçekliğindeki bir sahte görsel için aynı şeyi söyleyemeyiz.

**Cebe koy:** Eğlenceli görsel için yüklediğin her fotoğraf bir veri; ailenin yüzünü uygulamaya vermeden önce nerede saklanacağını bil.

## Kaynaklar

- [OpenAI: Introducing 4o Image Generation](https://openai.com/index/introducing-4o-image-generation/)
- [DonanımHaber: ChatGPT'nin Studio Ghibli akımı telif endişelerini alevlendirdi](https://www.donanimhaber.com/chatgpt-nin-studio-ghibli-akimi-telif-endiselerini-alevlendirdi--189546)

---
Yapay Zekâ Günlüğü, İbrahim Deniz Sönmez: https://ibrahimdenizsonmez.com/yazilar/  
Ücretsiz kitap Kim Korkar HAIn Zekâdan?: https://ibrahimdenizsonmez.com/kitaplar/kim-korkar-hain-zekadan/
